ÔNG TRUMP “BƠ ĐẸP” KHÔNG THÈM BẮT TAY ÔNG ZELENSKY TẠI HỘI NGHỊ G7, CHÂU ÂU CUỐNG CUỒNG HÀN GẮN
Hãy cùng chúng tôi khám phá và chia sẻ !
ÔNG TRUMP “BƠ ĐẸP” KHÔNG THÈM BẮT TAY ÔNG ZELENSKY TẠI HỘI NGHỊ G7, CHÂU ÂU CUỐNG CUỒNG HÀN GẮN
Chào mừng toàn thể quý vị và các bạn đến với video tiếp theo của ekip Tuyền Văn Hóa. Thưa quý vị, một đoạn video ghi lại khoảnh khắc Tổng thống Donald Trump dường như "ngó lơ" Tổng thống Zelensky tại G7 ở Pháp đã làm bùng nổ câu hỏi khiến Ukraina lo lắng nhất lúc này: Liệu đây có phải phát súng báo hiệu cho sự kết thúc của kỷ nguyên "tờ séc trắng" mà Ukraina đã dựa vào suốt những năm qua?
Ngày 15 tháng 6, Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky đã tới thị trấn nghỉ dưỡng Évian-les-Bains ở miền Đông nước Pháp để tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 với hy vọng thuyết phục Tổng thống Donald Trump tiếp tục duy trì sự hậu thuẫn dành cho Kiev. Ngay từ khi phiên họp đầu tiên bắt đầu, các ống kính truyền thông đã ghi lại khoảnh khắc ông Trump dường như không mấy để tâm tới sự hiện diện của nhà lãnh đạo Ukraina.
Chỉ trong thời gian ngắn, đoạn video này đã lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội X (Twitter) kèm theo những bình luận đầy bi quan như "Zelensky bị Trump ngó lơ", "kỷ nguyên tờ séc trắng đã hết". Sở dĩ phản ứng của dư luận mạnh mẽ đến vậy là bởi ông Trump từ lâu đã nhiều lần thể hiện sự mệt mỏi với các gói viện trợ khổng lồ dành cho Ukraina mà theo ông là "chưa có điểm dừng rõ ràng". Vì thế, thái độ lạnh nhạt ban đầu của ông tại G7 được nhiều người xem như một thông điệp chính trị: Nước Mỹ sẽ không còn đóng vai máy rút tiền tự động cho bất kỳ đồng minh nào nếu không nhận lại những lợi ích hoặc điều kiện tương xứng.
Trong bối cảnh đó, việc đưa ông Trump ngồi vào bàn đối thoại với Tổng thống Zelensky không hề dễ dàng. Theo nhiều nguồn tin ngoại giao, các nhà lãnh đạo châu Âu đã phải nỗ lực đáng kể phía sau hậu trường để dàn xếp cuộc gặp, vốn sau đó được cả hai bên mô tả là rất tốt đẹp. Đóng vai trò trung tâm trong nỗ lực này là Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Trước thềm cuộc gặp, truyền thông từng ghi lại khoảnh khắc ông Macron trao đổi với ông Zelensky về cách tiếp cận Tổng thống Trump. Nhà lãnh đạo Pháp được cho là đã chủ động đứng ra kết nối và cam kết thúc đẩy một cuộc trao đổi trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo, và cuối cùng ông đã làm được điều đó.
Không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp cuộc gặp, các đồng minh châu Âu còn triển khai một chiến lược thuyết phục rộng hơn nhằm tác động tới cách nhìn của ông Trump về cuộc chiến. Thông điệp họ muốn truyền tải rất rõ ràng: Ukraina không phải là một bên đang thất thế mà vẫn có khả năng giành được lợi thế trên chiến trường nếu tiếp tục nhận được sự hỗ trợ cần thiết. Đây được xem là cách tiếp cận phù hợp với tư duy của ông Trump, người từ lâu nổi tiếng với quan điểm đề cao sức mạnh và thường muốn đứng về phía những bên mà ông cho là có cơ hội chiến thắng.
Dù bị cho là tỏ ra lạnh nhạt trong những phút đầu tiên của hội nghị, ông Trump cuối cùng vẫn đồng ý dành thời gian trong một cuộc gặp riêng với Tổng thống Zelensky - một cuộc gặp vốn không nằm trong lịch trình chính thức trước đó của Nhà Trắng. Theo các nguồn tin tại hiện trường, sau phiên họp chính, ông Trump đã dành khoảng 1 giờ đồng hồ để trao đổi kín với ông Zelensky cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Đây được xem là kết quả của hàng loạt nỗ lực vận động phía sau hậu trường từ các đồng minh châu Âu nhằm kéo hai nhà lãnh đạo lại gần nhau hơn.
Đáng chú ý, bầu không khí của cuộc gặp lần này khác xa những gì từng diễn ra tại Phòng Bầu Dục hồi năm ngoái. Nếu như khi đó ông Trump từng thẳng thừng nói với ông Zelensky rằng Ukraina không có con bài nào trong các cuộc đàm phán với Nga, thì tại G7 lần này, các nhà lãnh đạo tham dự đều mô tả ông Trump là người rất hợp tác, sẵn sàng lắng nghe và cởi mở hơn trong trao đổi. Sau cuộc gặp, Tổng thống Trump công khai tuyên bố rằng Nga cần tiến tới một thỏa thuận hòa bình với Ukraina và mô tả cuộc trao đổi với ông Zelensky là rất tốt đẹp.
Phát biểu này ngay lập tức thu hút sự chú ý của các lãnh đạo châu Âu. Thủ tướng Đức Olaf Scholz đánh giá đây là một tín hiệu tích cực và cho rằng cuộc gặp đã tạo ra bầu không khí hợp tác đáng khích lệ hơn so với những gì nhiều người lo ngại trước đó. Dù chưa có bất kỳ cam kết cụ thể nào được đưa ra, cuộc gặp kéo dài 1 giờ đồng hồ giữa ông Trump và ông Zelensky đã phần nào xua tan những đồn đoán rằng Washington đang hoàn toàn quay lưng với Kiev. Ít nhất ở thời điểm hiện tại, cánh cửa đối thoại vẫn còn mở và đó chính là điều mà các đồng minh châu Âu mong muốn nhất khi đặt cược vào hội nghị G7 lần này.
Sau cuộc gặp, Tổng thống Zelensky đã phát đi những tín hiệu lạc quan hơn nhiều so với bầu không khí đầy nghi ngờ xuất hiện vào đầu hội nghị. Phát biểu trước báo giới, nhà lãnh đạo Ukraina cho biết các nước G7 nhìn chung vẫn duy trì sự đồng thuận trong vấn đề Ukraina. Đồng thời, các bên đã thảo luận về khả năng gia tăng sức ép đối với Moscow thông qua các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào xuất khẩu dầu mỏ, hệ thống ngân hàng và ngành công nghiệp quốc phòng Nga.
Theo ông Zelensky, ông Trump tỏ ra rất tích cực trước khả năng hỗ trợ thêm cho Kiev về tên lửa. Đây là một chi tiết đặc biệt đáng chú ý bởi nó cho thấy dù thời kỳ viện trợ vô điều kiện có thể đang dần khép lại, cánh cửa hỗ trợ quân sự của Mỹ vẫn chưa đóng. Vấn đề chỉ là sự hỗ trợ đó giờ đây sẽ gắn chặt với mục tiêu thúc đẩy một giải pháp hòa bình hơn là kéo dài cuộc chiến vô thời hạn. Trong quá khứ, ông Trump từng trì hoãn việc cung cấp hệ thống Patriot nhằm tạo sức ép buộc Kiev phải cân nhắc các phương án đàm phán. Điều đó phản ánh một tư duy nhất quán: Viện trợ không còn là mục tiêu tự thân mà là công cụ để đưa các bên tới bàn thương lượng.
Bên cạnh đó còn là yếu tố tài chính. Ông Trump nhiều lần chỉ trích các lệnh trừng phạt vì cho rằng chúng khiến nước Mỹ mất đi hàng tỷ USD và làm tổn hại đến lợi ích kinh tế của Washington. Đó cũng là lý do ông chỉ sẵn sàng xem xét các bước đi cứng rắn hơn với Nga khi bài toán năng lượng toàn cầu, đặc biệt là hồ sơ Iran được xử lý ổn thỏa. Trước thềm G7, sau khi đạt được một thỏa thuận sơ bộ với Iran, ông Trump tuyên bố sẽ làm mọi cách để chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraina dù không đưa ra lộ trình cụ thể.
Ngay khi hội nghị đang diễn ra, những diễn biến nóng bỏng giữa Israel và Iran đã buộc ông phải cắt ngắn chuyến công du, rời G7 để trở về Washington. Động thái này cho thấy trong bàn cờ địa chính trị hiện nay, Ukraina có thể không còn là ưu tiên duy nhất trong tính toán của Tổng thống Trump. Chính vì vậy, vấn đề Ukraina đang được đặt trong một bức tranh địa chính trị rộng lớn hơn. Chỉ khi thị trường dầu mỏ được trấn an nhờ những tiến triển với Iran, Washington mới có thêm dư địa để cân nhắc các biện pháp mạnh tay hơn đối với Nga, bao gồm việc siết chặt các lệnh trừng phạt nhằm vào ngành năng lượng.
Điều đó cho thấy trong cách tính toán của ông Trump, cuộc xung đột Ukraina không còn là một hồ sơ tách biệt mà đã trở thành một phần của bàn cờ kinh tế - năng lượng toàn cầu. Nhìn theo góc độ đó, khoảnh khắc ông Zelensky bị cho là phớt lờ trong những phút đầu của hội nghị có lẽ không đơn thuần là một sự vô tình. Nó phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cách Mỹ tiếp cận cuộc chiến Ukraina: Từ chính sách hỗ trợ "đến khi nào còn cần thiết" sang chính sách hỗ trợ "để đạt được một thỏa thuận". Đối với Ukraina, điều này đồng nghĩa với việc thời kỳ nhận được sự hậu thuẫn gần như vô điều kiện từ Washington đang dần khép lại. Mọi khoản hỗ trợ trong tương lai nhiều khả năng sẽ gắn liền với áp lực phải tham gia vào một tiến trình đàm phán hòa bình.
Nhiều lãnh đạo châu Âu hiểu rằng việc ông Trump đồng ý gặp Zelensky hay đưa ra một số tín hiệu tích cực chưa đồng nghĩa với một cam kết lâu dài. Kinh nghiệm từ các nhiệm kỳ trước cho thấy ông Trump hoàn toàn có thể thay đổi lập trường rất nhanh nếu cho rằng điều đó phục vụ lợi ích của nước Mỹ. Chính vì vậy, bên cạnh sự lạc quan thận trọng, các đồng minh của Ukraina vẫn đang theo dõi sát từng phát biểu và từng động thái của ông chủ Nhà Trắng bởi không ai dám chắc ông sẽ không bất ngờ "quay xe" vào thời điểm quyết định.
Đối với ông Trump, đây là một ván cờ quyền lực mang đậm dấu ấn cá nhân. Ông sử dụng cả sự lạnh nhạt lẫn những tín hiệu hỗ trợ quân sự như các quân bài chiến lược nhằm duy trì vai trò người định hình tiến trình hòa bình theo cách mà ông cho là có lợi nhất cho nước Mỹ. Còn đối với phần còn lại của thế giới, hội nghị G7 lần này đã mang đến một trạng thái có thể gọi là "lạc quan thận trọng". Bởi dù những bất đồng vẫn tồn tại và dù ông Trump vẫn là một nhân vật khó đoán, việc ông và ông Zelensky có thể ngồi lại với nhau trong suốt một giờ đồng hồ đã cho thấy cánh cửa ngoại giao vẫn chưa hoàn toàn khép lại.
Liệu một thỏa thuận hòa bình có thực sự đang hình thành phía sau những cuộc gặp kín tại G7 hay tất cả mới chỉ là một khoảng lặng tạm thời trong cuộc đấu trí giữa các cường quốc?
