QUÁ BÊ BỐI: IRAN TUNG LOẠT BẰNG CHỨNG TỐ CÁO MỸ ĐỐI XỬ VỚI CÁC CẦU THỦ KHÔNG BẰNG TỘI PHẠM
QUÁ BÊ BỐI: IRAN TUNG LOẠT BẰNG CHỨNG TỐ CÁO MỸ ĐỐI XỬ VỚI CÁC CẦU THỦ KHÔNG BẰNG TỘI PHẠM
Giống như bao kỳ World Cup trong lịch sử, giải đấu năm 2026 này hoàn toàn có thể mang đến những trận cầu đỉnh cao, những khoảnh khắc bùng nổ và những màn trình diễn khiến người hâm mộ phải nhắc lại trong nhiều năm. Nhưng những câu chuyện gây tranh cãi liên quan cách chủ nhà Mỹ đối xử với Iran mà không được giải quyết thỏa đáng, chúng sẽ trở thành những vết nhơ khó xóa trong lịch sử giải đấu. Ngay từ những ngày đầu khởi tranh, đội tuyển Iran đã trở thành tâm điểm của một cuộc tranh cãi không liên quan đến chuyên môn mà xoay quanh cách họ bị đối xử trong khâu tổ chức.
Sau trận mở màn gặp New Zealand, huấn luyện viên trưởng Amir Ghalenoei đã thẳng thắn bày tỏ sự bức xúc khi cho rằng Iran là đội tuyển bị đối xử bất công nhất tại giải. Đội trưởng Mehdi Taremi cũng không giấu được sự thất vọng khi mô tả những gì đội bóng trải qua trong vài tuần gần đây là một thảm họa thực sự. Nguyên nhân không đến từ kết quả trên sân mà nằm ở lịch trình di chuyển và điều kiện hậu cần. Sau khi thi đấu tại sân Los Angeles, thay vì được ở lại để hồi phục thể lực như nhiều đội tuyển khác, Iran buộc phải lập tức di chuyển trở lại đại bản doanh tại Tijuana, Mexico ngay trong đêm. Một hành trình kéo dài hàng giờ đồng hồ đi kèm với thủ tục nhập cảnh phức tạp đã khiến các cầu thủ gần như không có thời gian nghỉ ngơi đúng nghĩa. Không khách sạn, không buổi hồi phục, tất cả bị nén lại trong một lịch trình dày đặc và thiếu hợp lý.
Vấn đề không dừng lại ở một trận đấu. Ở trận tiếp theo cũng diễn ra tại Los Angeles, Iran tiếp tục phải lặp lại kịch bản tương tự. Không có chuyến bay thẳng nên họ phải trải qua hành trình kéo dài 4 đến 5 giờ, thậm chí lâu hơn, rồi tiếp tục đối mặt với quy trình nhập cảnh từ đầu. Chỉ tưởng tượng ra cũng thấy rùng mình vì đá đã kiệt sức rồi lại phải vật vã ở sân bay vì 7749 cái thủ tục nhiêu khê. Liên đoàn bóng đá Iran đề nghị được bay sớm 2 ngày tới Los Angeles để chuẩn bị cho trận gặp Bỉ diễn ra vào buổi trưa theo giờ Mỹ. Đây là một yêu cầu hoàn toàn hợp lý nếu xét đến yếu tố thích nghi thời tiết, múi giờ và thể trạng cầu thủ. Tuy nhiên, đề nghị này đã bị từ chối.
Quyết định đó như giọt nước tràn ly khiến huấn luyện viên Amir Ghalenoei không thể giữ im lặng và công khai chỉ trích ban tổ chức, cho rằng đội bóng của ông đang bị áp bức. Còn báo chí Iran khẳng định các cầu thủ nước này bị đối xử còn tệ hơn tội phạm. Con giun xéo mãi cũng quằn, trước tình hình này, Liên đoàn bóng đá Iran đã chính thức vào cuộc. Trong thông cáo công bố ngày 19 tháng 6, cơ quan này nêu rõ quan điểm cho rằng những hạn chế như vậy không phù hợp với nguyên tắc bảo đảm điều kiện bình đẳng cho tất cả các đội tuyển tham dự và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình chuẩn bị của các đội. Vì vậy, Liên đoàn sẽ chính thức bày tỏ sự không hài lòng và gửi đơn khiếu nại lên FIFA thông qua các kênh phù hợp. Bất chấp những hạn chế này, đội tuyển quốc gia Iran sẽ tiếp tục chương trình chuẩn bị của mình và vẫn hoàn toàn tập trung cho trận đấu sắp tới với đội tuyển Bỉ.
Mặc dù vậy, những phản ứng từ phía Iran dường như chẳng lọt vào tai nước chủ nhà điều gì dù chúng đều chạm đến nguyên tắc công bằng tối thiểu vốn được xem là nền tảng của một giải đấu tầm cỡ thế giới. Khi một đội tuyển phải bước vào sân với thể trạng không đảm bảo và tâm lý bị ảnh hưởng bởi những yếu tố ngoài chuyên môn, sự cân bằng của cuộc chơi đã bị phá vỡ. World Cup vốn được kỳ vọng là nơi mọi đội bóng có cơ hội cạnh tranh sòng phẳng, nhưng những gì Iran đang trải qua lại cho thấy một thực tế khác.
Ở chiều ngược lại, phía Mỹ đưa ra một cách lý giải hoàn toàn khác. Trong đó, họ khẳng định rằng đội tuyển Iran đã được thông báo đầy đủ từ trước về các quy định nhập cảnh bao gồm việc chỉ được phép có mặt trên lãnh thổ Mỹ một ngày trước mỗi trận đấu theo kế hoạch đã thống nhất. Quy trình này không phải là ngoại lệ áp dụng riêng cho một trận mà sẽ tiếp tục được duy trì cho trận đấu cuối cùng vòng bảng của Iran gặp Ai Cập tại Seattle.
Người đứng đầu nhóm công tác World Cup của Nhà Trắng, ông Andrew Giuliani, là người trực tiếp lên tiếng trước những tranh cãi đang ngày càng leo thang. Ông cho biết phía Mỹ không phủ nhận những phản ánh từ liên đoàn bóng đá Iran, đồng thời để ngỏ khả năng điều chỉnh trong một số trường hợp cụ thể. Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng mọi quyết định đều phải được cân nhắc trên nhiều yếu tố, trong đó có vấn đề an ninh quốc gia. Trong phát biểu của mình, ông Giuliani cho thấy một cách tiếp cận mang tính cân bằng giữa thể thao và quản lý nhà nước. Ông khẳng định Mỹ sẵn sàng xem xét việc cho phép đội tuyển Iran lưu lại lâu hơn liên quan đến các trận đấu, nhưng điều đó không có nghĩa là các quy định hiện hành sẽ bị thay đổi một cách tùy tiện. Theo ông, Tổng thống Donald Trump đã đặt ra một yêu cầu rất rõ ràng đó là phải bảo đảm sự công bằng trong cạnh tranh trên sân cỏ, đồng thời không được lơ là trong việc kiểm soát những rủi ro có thể ảnh hưởng đến an ninh.
Ông Giuliani phát biểu: "Mọi thứ đều có thể thay đổi và vẫn có thể được thảo luận. Chúng tôi chắc chắn muốn tạo ra sự công bằng khi cạnh tranh trên sân cỏ." Đó là lý do tất cả các huấn luyện viên của đội đều đã được cấp thị thực và có thể nhập cảnh. Phát biểu này phần nào cho thấy phía Mỹ muốn nhấn mạnh rằng họ không hề đóng cửa đối thoại mà ngược lại vẫn duy trì một kênh trao đổi mở với các bên liên quan. Ở một khía cạnh khác, ông cũng nhắc lại quan điểm xuyên suốt của chính quyền Mỹ trong việc tổ chức World Cup lần này. Tổng thống Donald Trump muốn bảo đảm giải đấu duy trì sự cân bằng trong cạnh tranh đồng thời ngăn chặn những người có nguy cơ gây hại nhập cảnh vào đất nước. "Chúng tôi đã làm được điều đó khi còn một tháng nữa là giải đấu khởi tranh." Lập luận này đặt trọng tâm vào yếu tố an ninh, một vấn đề luôn được Mỹ xem là ưu tiên hàng đầu trong các sự kiện quốc tế quy mô lớn.
Dù vậy, điều khiến tranh cãi chưa thể hạ nhiệt nằm ở chỗ phía Mỹ cho rằng Iran đã biết rõ các điều kiện này từ trước khi giải đấu bắt đầu. Theo ông Giuliani, những quy định về thời điểm nhập cảnh không phải là quyết định đột ngột mà đã được thống nhất giữa đội tuyển Iran và FIFA từ nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng trước khi World Cup khởi tranh. "Điều này đã được thống nhất giữa đội tuyển Iran và FIFA từ nhiều tuần trước, đồng thời đã được thảo luận trong nhiều tháng, không có gì thực sự thay đổi cả", ông nói. Ông tiếp tục nhấn mạnh rằng nguyên tắc cho phép các đội nhập cảnh trước trận đấu một ngày là một phần của thỏa thuận ban đầu và đang được áp dụng nhất quán. "Chúng tôi đã thống nhất nguyên tắc đội được nhập cảnh trước trận một ngày và đó sẽ là quy định được áp dụng".
Tuy nhiên, trong cùng một phát biểu, ông cũng để lại một khoảng mở đáng chú ý khi thừa nhận rằng cách các thủ tục này được triển khai trên thực tế vẫn có thể được xem xét lại. "Mọi thứ đều có thể thay đổi và chúng tôi sẽ đánh giá cách các thủ tục được thực hiện trên thực tế." Trong bối cảnh các đội tuyển liên tục phải di chuyển giữa nhiều thành phố, thậm chí giữa nhiều quốc gia khác nhau trong khuôn khổ World Cup 2026, ông Giuliani cho rằng tính linh hoạt là yếu tố không thể thiếu. "Như các bạn biết ở một giải đấu như thế này các đội liên tục phải di chuyển từ nơi này sang nơi khác nên mọi thứ đều rất linh hoạt. Hãy tiếp tục theo dõi," ông nhấn mạnh.
Những phát biểu từ phía Mỹ cho thấy họ không phủ nhận hoàn toàn những khó khăn mà Iran đang gặp phải, nhưng đồng thời cũng không chấp nhận cách nhìn nhận rằng đây là sự đối xử thiếu công bằng mang tính hệ thống. Khoảng cách giữa hai quan điểm vẫn còn khá lớn và cách mà câu chuyện này được giải quyết trong những ngày tới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến bầu không khí chung của giải đấu, đặc biệt là khi vòng bảng đang bước vào giai đoạn quyết định. Nếu tình trạng này tiếp diễn mà không có sự điều chỉnh, những tranh cãi như vậy sẽ còn kéo dài và để lại dấu ấn không mong muốn trong ký ức của người hâm mộ. Bóng đá có thể tạo ra những khoảnh khắc bất tử, nhưng cách một giải đấu được tổ chức mới là yếu tố quyết định nó sẽ được nhớ đến như một biểu tượng đẹp hay một câu chuyện còn nhiều điều dang dở.
