BỘ TRƯỞNG BỘ HẢI QUÂN HOA KỲ HÙNG CAO “BƠ” LỜI MỜI CỦA 3 QUE ĐỂ ĐẾN THĂM VIỆT NAM: Ê MẶT CHƯA
BỘ TRƯỞNG BỘ HẢI QUÂN HOA KỲ HÙNG CAO “BƠ” LỜI MỜI CỦA 3 QUE ĐỂ ĐẾN THĂM VIỆT NAM: Ê MẶT CHƯA
Chào mừng toàn thể quý vị và các bạn đến với video tiếp theo của ekip Tuyền Văn Hóa. Thưa quý vị, còn nhớ cái thời điểm mà ông Hùng Cao vừa được bổ nhiệm làm thứ trưởng hải quân Hoa Kỳ rồi nhanh chóng bước lên vị trí bộ trưởng, cả một đám chống đối ở hải ngoại gần như mở hội ăn mừng.
Họ tung hô, họ vẽ ra đủ thứ viễn cảnh, thậm chí có kẻ còn hả hê khẳng định rằng Hùng Cao rồi sẽ trở thành người cầm đầu quân đội Mỹ quay lại dạy cho Việt Nam một bài học. Nghe thì rất hùng hồn, rất kịch tính nhưng thực chất chỉ là những ảo tưởng quen thuộc của một nhóm người sống bằng ký ức và hận thù. Nhưng đã là ảo tưởng thì sớm muộn cũng vỡ.
Cái trớ trêu nằm ở chỗ nhân vật mà họ ra sức tôn vinh như một biểu tượng lại chẳng hề quan tâm đến họ. Từ ngày nhậm chức cho đến nay, Hùng Cao gần như không một lần nhắc đến những tổ chức hay cá nhân từng tung hô mình, không một lời tri ân, không một động thái xoa dịu, thậm chí cũng không có lấy một sự công nhận mang tính xã giao. Đến mức gần đây, khi một số người trong nhóm này gửi lời mời ông tham dự sự kiện ngày 19 tháng 6, thứ mà họ gọi là ngày quân lực Việt Nam Cộng hòa, thì phía Hùng Cao chọn cách im lặng, không phản hồi, cũng không có bất kỳ tín hiệu nào cho thấy ông thèm đếm xỉa gì đến cái gọi là ngày kỷ niệm ấy.
Và thế là cơn giận bùng lên. Những người từng ca ngợi quay sang chỉ trích. Những lời tung hô trước đây lập tức biến thành lời chỉ trích rằng ông phản bội. Nghe mà buồn cười bởi chính họ là những người từng tự tin nói rằng Hùng Cao sẽ đứng mũi chịu sào trong cuộc đối đầu với Việt Nam. Nhưng thực tế lại đơn giản hơn nhiều. Hùng Cao không phải là công cụ để ai đó trút giận hay nuôi dưỡng quá khứ. Ông là một quan chức của chính phủ Hoa Kỳ và nhiệm vụ của ông gắn chặt với lợi ích quốc gia đó. Mọi quyết định, mọi hành động đều phải phục vụ cho chiến lược và lợi ích của Mỹ chứ không phải để đáp ứng những kỳ vọng mang tính cá nhân của một đám giãy chết sống ngoài biên giới.
Việc gây hấn hay đối đầu với Việt Nam không đem lại lợi ích thực tế nào cho Hoa Kỳ. Ngược lại, quan hệ hợp tác còn mang lại nhiều giá trị về kinh tế, địa chính trị và an ninh khu vực. Một người đang nắm giữ vị trí cao trong bộ máy quốc phòng chắc chắn hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Thế nên, câu chuyện đánh Việt Nam mà một số người từng rêu rao thực chất chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng. Nó không tồn tại trong bất kỳ kế hoạch nào mang tính nghiêm túc.
Điều đáng chú ý hơn là chính Hùng Cao cũng đã thể hiện rõ quan điểm của mình trong chuyến trở lại Việt Nam. Ông không né tránh nguồn gốc của bản thân, cũng không cố gắng tô vẽ thêm bất kỳ màu sắc chính trị nào: "Tôi đến Mỹ với tư cách người tị nạn và nay tôi quay lại Việt Nam, nơi bắt đầu câu chuyện cuộc đời tôi". Một câu nói ngắn gọn nhưng đủ để thấy rõ ông nhìn nhận quá khứ của mình như một phần của hành trình cá nhân chứ không phải là công cụ để nuôi dưỡng hận thù hay phục vụ cho những toan tính chính trị của người khác.
Và đến đây thì bức tranh đã rõ. Những người từng kỳ vọng vào một kịch bản đối đầu giờ phải đối mặt với thực tế rằng nhân vật họ đặt niềm tin lại đi theo một hướng hoàn toàn khác. Không phải vì ông thay đổi mà vì ngay từ đầu họ đã tự vẽ ra một phiên bản không có thật. Còn Hùng Cao, ông vẫn làm đúng vai trò của mình, một quan chức phục vụ lợi ích quốc gia nơi ông đang làm việc chứ không phải biểu tượng cho những giấc mơ dang dở của bất kỳ ai.
Câu chuyện lại càng trở nên rõ ràng hơn khi nhìn vào chính những gì diễn ra sáng 22 tháng 6 tại Hà Nội, nơi Đại tướng Phan Văn Giang trực tiếp tiếp đón Hùng Cao. Không có bất kỳ dấu hiệu nào của cái thứ mà một số người từng tưởng tượng ra. Không có căng thẳng, không có đối đầu, càng không có viễn cảnh đem quân đi đánh Việt Nam như họ từng hô hào. Thay vào đó là một cuộc trao đổi thẳng thắn, bài bản và xoay quanh đúng những lợi ích cụ thể của hai quốc gia. Đại tướng Phan Văn Giang mở đầu bằng việc chúc mừng Hùng Cao được bổ nhiệm, đồng thời thể hiện rõ kỳ vọng rằng ông sẽ đóng vai trò cầu nối thúc đẩy quan hệ giữa hai nước đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng.
Đây là cách tiếp cận rất rõ ràng, không vòng vo, không mang màu sắc cảm xúc cực đoan mà đặt thẳng vào vấn đề hợp tác. Những nội dung được đưa ra trong cuộc gặp cũng cho thấy mức độ thực chất của quan hệ Việt Nam và Hoa Kỳ. Hai bên không nói chuyện chung chung mà đi vào từng lĩnh vực cụ thể như trao đổi đoàn cấp cao, đào tạo quân sự, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, an ninh mạng, an ninh biển, quân y, cứu trợ thảm họa. Từng mảng hợp tác đều gắn với lợi ích rõ ràng, có tính toán và có định hướng lâu dài.
Đặc biệt, phía Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh tinh thần gác lại quá khứ, hướng tới tương lai nhưng không phải là một câu nói mang tính khẩu hiệu. Nó đi kèm với những yêu cầu rất cụ thể, ví dụ như đề nghị Hoa Kỳ bổ sung 130 triệu đô la cho dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại sân bay Biên Hòa và hoàn thành trước năm 2030. Đây là vấn đề tồn đọng từ lịch sử nhưng cách giải quyết lại dựa trên hợp tác và trách nhiệm chứ không phải đối đầu hay kích động.
Cùng lúc đó, Việt Nam vẫn tạo điều kiện cho phía Hoa Kỳ tìm kiếm quân nhân mất tích, đồng thời đề nghị phía Mỹ chia sẻ thêm thông tin tài liệu liên quan đến Quân đội nhân dân Việt Nam để phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ. Những chi tiết này cho thấy cách hai bên xử lý quá khứ theo hướng thực tế, có đi có lại chứ không phải bị kéo vào những vòng xoáy cảm xúc như một số người vẫn cố tình duy trì.
Về phía Hùng Cao, phản ứng của ông cũng rất rõ ràng và nhất quán với vị trí mà ông đang nắm giữ. Ông đánh giá cao hợp tác quốc phòng giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực hàng hải, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục thúc đẩy các nội dung hợp tác trong thời gian tới. Không có bất kỳ phát ngôn nào mang tính đối đầu, không có dấu hiệu nào cho thấy ông bị chi phối bởi những áp lực từ các nhóm chống đối. Đặt tất cả những điều này cạnh những gì một số người từng kỳ vọng, sự chênh lệch trở nên quá rõ. Một bên là thực tế ngoại giao và quốc phòng với đầy đủ tính toán lợi ích, còn một bên là những tưởng tượng mang nặng cảm xúc cá nhân.
Và đến đoạn này thì câu chuyện cũng khép lại theo cách khá cay đắng cho những người từng tự dựng lên một giấc mơ viển vông. Họ đã dành bao nhiêu năm để nuôi hy vọng rằng sẽ có một ngày người của mình quay lại mang theo quyền lực và sức mạnh để làm thay phần việc mà họ không bao giờ làm được. Thế nhưng thực tế lại phũ phàng hơn nhiều. Nhân vật mà họ đặt hết kỳ vọng không những không làm theo kịch bản đó mà còn hành xử theo hướng hoàn toàn ngược lại: bình tĩnh, thực dụng và đặt lợi ích quốc gia lên trên hết.
Cái buồn cười nằm ở chỗ họ không nhận ra vấn đề nằm ở chính mình. Họ không sai vì bị ai phản bội mà sai ngay từ đầu khi tự vẽ ra một phiên bản không có thật rồi tin vào nó như một điều chắc chắn. Để rồi đến khi thực tế xuất hiện, thay vì nhìn lại, họ lại quay sang trách móc, cay cú, thậm chí chửi bới chính người mà họ từng tung hô. Một vòng lặp quen thuộc: tự tạo kỳ vọng, tự vỡ mộng, rồi tự giận dữ. Nói cho cùng thì chính những phản ứng đó lại càng lột tả rõ khoảng cách giữa họ và thế giới thực.
Trong khi quan hệ giữa các quốc gia vận hành bằng lợi ích chiến lược và tính toán dài hạn thì họ vẫn mắc kẹt trong những câu chuyện cũ, những cảm xúc không chịu buông bỏ. Và khi đối diện với một thực tế không giống điều mình tưởng tượng, thay vì thích nghi, họ lại chọn cách phủ nhận hoặc công kích. Thế nên kết cục này không có gì bất ngờ. Người ta tiếp tục làm việc của người ta, hợp tác, đối thoại và tìm kiếm lợi ích chung. Còn những người kia thì vẫn đứng ngoài, vừa nhìn vào vừa bức xúc nhưng lại không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến cục diện thật sự.
Một bên là thực tế đang vận động, một bên là những kỳ vọng đã lỗi thời, và khoảng cách đó có lẽ sẽ còn kéo dài rất lâu. Còn những người từng đặt kỳ vọng sai chỗ, đến lúc này có lẽ cũng buộc phải nhìn lại. Thực tế không vận hành theo cách họ mong muốn và những nhân vật mà họ từng tôn vinh cũng không đi theo con đường mà họ tưởng tượng. Hãy nhớ rằng quan hệ giữa các quốc gia được quyết định bởi lợi ích và chiến lược, chứ không phải bởi cảm xúc hay ký ức cá nhân của bất kỳ cộng đồng nào.