.png)
BÁO CAMPUCHIA MỈA MAI THÁI LAN: ĐỔ HÀNG TRĂM TRIỆU USD VÀO BIÊN GIỚI, MẶC DÂN VÙNG LŨ CHỜ CỨU TRỢ
BÁO CAMPUCHIA MỈA MAI THÁI LAN: ĐỔ HÀNG TRĂM TRIỆU USD VÀO BIÊN GIỚI, MẶC DÂN VÙNG LŨ CHỜ CỨU TRỢ
BÁO CAMPUCHIA MỈA MAI THÁI LAN: ĐỔ HÀNG TRĂM TRIỆU USD VÀO BIÊN GIỚI, MẶC DÂN VÙNG LŨ CHỜ CỨU TRỢ
Thái Lan có thể chi hàng trăm triệu đô la cho vũ khí, xây công sự, kéo điện lưới tới tận những đỉnh đồi biên giới. Nhưng khi lũ dữ nhấn chìm miền Bắc, chính quyền lại phải kêu gọi từng thùng mì, từng chai nước từ doanh nghiệp và người dân để cứu trợ. Sự tương phản này lập tức trở thành tâm điểm để truyền thông Campuchia đặt dấu hỏi về cách chính quyền Bangkok đang phân bổ nguồn lực quốc gia.
Vì sao Thái Lan chấp nhận bị chỉ trích để tiếp tục rót tiền ra tiền tuyến? Và rốt cuộc Bangkok đang phải đánh đổi điều gì để giữ đường biên giới?
1. Sự tương phản gay gắt: Tuyến đầu hối hả, hậu phương mòn mỏi
Khẩn trương củng cố tiền tuyến
Theo tờ Khaosod của Thái Lan, ngày 20/08/2026 tại khu vực đối biên giới Ta Quai (phía Thái Lan gọi là đồi 350 thuộc huyện Phanom Dong Rak, tỉnh Surin), không khí quân sự đang diễn ra hết sức khẩn trương. Trung tướng không quân Prapas Soni - Trợ lý Tư lệnh Không quân kiêm Giám đốc Trung tâm chỉ huy chung về tình hình Thái Lan - Campuchia (GC), đã dẫn đầu phái đoàn quân sự cấp cao thị sát đền Ta Quai, đền Ta Muen Thom và đồi 350.
Mục tiêu của chuyến đi rất rõ ràng: đánh giá tình hình thực địa và thúc đẩy dự án kéo điện lưới quốc gia tới tuyến đầu biên giới vào đầu năm 2027.
Phát biểu trước các binh sĩ, Tướng Prapas nhấn mạnh: "An ninh không chỉ có nghĩa là sức mạnh quân sự, cơ sở hạ tầng hiệu quả cũng là một phần của an ninh. Việc đưa điện và các hệ thống hỗ trợ thiết yếu đến đây sẽ chứng minh cho những người đứng ở tuyến đầu thấy rằng biên giới không phải là nơi bị lãng quên và họ không bị bỏ lại phía sau."
Nguồn điện ổn định là một phần sống còn của an ninh quốc gia, phục vụ vận hành radar, thiết bị chống máy bay không người lái (drone) và các hệ thống liên lạc tiên tiến.
Miền Bắc chìm trong biển nước
Nhưng trong khi Bangkok đang tính từng bước để củng cố tuyến đầu, ở một góc khác của đất nước, miền Bắc Thái Lan lại chìm trong biển nước. Tỉnh Nan hứng chịu lũ lụt nghiêm trọng đẩy hàng vạn người dân vào cảnh mất nhà cửa, tài sản tích cóp cả đời bị cuốn trôi.
Đáng chú ý, giữa lúc người dân vùng lũ mòn mỏi chờ cứu trợ, Cục Thương mại Nội địa Thái Lan lại phải khẩn thiết kêu gọi công chúng, các nhà sản xuất và doanh nghiệp tư nhân quyên góp thực phẩm, hàng tiêu dùng thiết yếu và thiết bị cứu trợ.
Sự tương phản ấy nhanh chóng trở thành điểm nhấn để truyền thông Campuchia khai thác. Tờ Phnom Penh Post đăng bài viết với tiêu đề: "Thái Lan chi tiêu vào việc xây dựng biên giới trong khi nạn nhân ngập nước chờ đợi các khoản quyên góp", mỉa mai việc chính quyền bận rộn củng cố kiểm soát tại các khu vực tranh chấp (như đền Preah Vihear) trong khi bộc lộ rõ giới hạn về nguồn lực đối phó khủng hoảng nội địa.
2. Nhìn lại vết thương địa chính trị năm 2025
Để hiểu vì sao Bangkok vẫn chấp nhận tiếp tục rót nguồn lực vào các khu vực biên giới tranh chấp, cần nhìn lại những gì đã xảy ra giữa Thái Lan và Campuchia trong năm 2025. Phía sau những công trình phòng thủ, những tuyến đường mới hay kế hoạch kéo điện ra tiền tuyến là một vết thương địa chính trị vẫn chưa thực sự khép lại.
Mối quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng đã bùng nổ thành xung đột vũ trang trực diện vào năm 2025, bắt nguồn từ tranh chấp lãnh thổ chưa phân định rõ ràng từ thời thực dân Pháp (1904 - 1907). Các cột mốc đáng chú ý bao gồm:
- 13/05/2025: Lính Thái Lan ngăn cản du khách Campuchia hát quốc ca tại đền Prasat Ta Muen Thom.
- 28/05/2025: Tiếng súng nổ ra tại khu vực Tam giác ngọc Emerald khiến Thiếu úy Su Dao của quân đội Campuchia tử trận.
- Tháng 06/2025: Rò rỉ đoạn ghi âm điện thoại thân mật giữa Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra và Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen, gây ra khủng hoảng lòng tin.
- 29/08/2025: Tòa án hiến pháp Thái Lan chính thức bãi nhiệm bà Paetongtarn. Chính trường Thái Lan rơi vào hỗn loạn.
- 23/11/2025: Binh sĩ tuần tra Thái Lan giẫm phải mìn chống người PMN-2 tại huyện Nam Yuen, kích hoạt cuộc chiến toàn diện. Thái Lan cáo buộc pháo phản lực BM-21 của Campuchia nã vào khu dân cư, làm hư hại bệnh viện Phnom Dong Rak. Đáp lại, không quân Thái Lan xuất kích F-16 dội bom các vị trí của quân đội Campuchia.
- 07/12/2025: Chiến sự bùng phát trở lại. F-16 Thái Lan ném bom casino ở Banteay Ampil, dùng pháo binh phá hủy tháp quan sát gần đền Preah Vihear.
Hậu quả khốc liệt
Khi lệnh ngừng bắn thứ ba được ký kết vào ngày 27/12/2025, hậu quả để lại vô cùng khốc liệt:
- Ít nhất 101 người tử vong, hàng trăm binh sĩ bị thương.
- Hơn nửa triệu thường dân ở cả hai phía biên giới phải di tản.
- Khoảng 20 bệnh viện vùng biên của Thái Lan bị tàn phá với thiệt hại ước tính lên tới 285 triệu Baht (8,78 triệu USD).
Dù lệnh ngừng bắn được duy trì, thực tế tại khu vực Ta Quai và đồi 350 vào tháng 8/2026 vẫn chưa thể gọi là bình yên. Đường biên có thể im tiếng súng nhưng lòng tin giữa hai bên gần như bằng không.
3. Bài toán phân bổ nguồn lực căng thẳng của Thái Lan
Vì sao một nền kinh tế lớn như Thái Lan lại phải kêu gọi tư nhân hỗ trợ cứu trợ khẩn cấp? Câu trả lời nằm ở bài toán phân bổ nguồn lực được phản ánh trong Báo cáo Khí hậu và Phát triển Quốc gia của Ngân hàng Thế giới (World Bank):
Một mặt, Bangkok phải duy trì chi tiêu quốc phòng lớn (ví dụ cuối năm 2025, Thái Lan ký hợp đồng 108 triệu USD mua hệ thống phòng thủ tên lửa Barak MX từ Israel).
Mặt khác, biến đổi khí hậu đòi hỏi khoản đầu tư khổng lồ. Thái Lan cần tới 260 tỷ USD cho hạ tầng năng lượng trước năm 2040 để hướng tới trung hòa carbon. Riêng mục tiêu nâng độ che phủ rừng lên 55% cũng cần gần 15 tỷ USD trong 10 năm, trong khi ngân sách lâm nghiệp hiện chỉ có 540 triệu USD/năm.
Kết luận
Khi ngân sách quốc gia phải oằn mình gánh cùng lúc quốc phòng, hạ tầng và ứng phó thiên tai, nguồn lực cho an sinh xã hội và cứu trợ khẩn cấp tất yếu chịu sức ép. Bangkok có thể rót tài lực lớn cho tiền tuyến, nhưng lại phải trông chờ vào sự chung tay của xã hội khi thảm họa ập đến trong nước.
Nhìn rộng hơn, đây không đơn giản chỉ là việc Thái Lan chi quá nhiều cho quân sự hay bỏ quên người dân, mà là bài toán cân bằng mang tính sống còn: Bảo vệ chủ quyền ở tiền tuyến và bảo vệ cuộc sống của người dân ở hậu phương.
